CVN - Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland

Wat het Europese cultuurbeleid 2014-2020 betekent voor Vlaanderen en Nederland

20/04/2012

Op 17 april organiseerde EUNIC, het netwerk van nationale cultuurinstituten binnen de Europese Unie, een debatavond over de doelstellingen van het nieuwe Europese cultuurprogramma ´Creative Europe´ van de Europese Commissie (EC). Het ligt op dit moment ter goedkeuring bij de Europese Raad en het Parlement en moet gaan gelden voor de periode 2014-2020. Wat zijn de voorgestelde doelstellingen van´Creative Europe´? Welke mogelijkheden biedt het programma straks voor lokale projecten en initiatieven in Europese regio´s en steden?

Om deze vragen te behandelen bestond het programma van de debatavond uit twee onderdelen. Er was een paneldebat (zie afbeelding) met internationale gasten die ingingen op hun lokale ervaringen met het Europese cultuurbeleid onder leiding van Britta Böhler, oud-senator voor Groen Links. Voorafgaand aan het debat interviewde zij Sheamus Cassidy, verantwoordelijk programmamanager bij de EC. Zijn toelichting op ´Creative Europe´ legde een aantal interessante toekomstperspectieven bloot voor de Vlaams-Nederlandse samenwerking vanaf 2014.

Grensoverschrijdende samenwerking als speerpunt van het Europese cultuurbeleid

De nationale budgetten voor kunst en cultuur staan in veel EU-lidstaten onder druk. De Nederlandse situatie is hiervan een extreem voorbeeld. Tegelijkertijd bepleit de Europese Commissie een cultuurbudget dat vanaf 2014 met 37 procent stijgt ten opzichte van het huidige beschikbare bedrag. Het valt te bezien of het Europees Parlement dit voorstel zal goedkeuren. Maar evengoed staan de Europese fondsen door deze ontwikkeling meer dan ooit in de belangstelling, als aanvulling op of alternatief voor de gekrompen bijdragen van de lokale overheden.

Het uitgangspunt van ´Creative Europe´ is het stimuleren van grensoverschrijdende samenwerking, zo vertelde Cassidy. Daardoor worden kunstenaars ertoe aangezet om op meerdere markten actief te zijn en zullen zij profiteren van de grote culturele afzetmarkt die Europa, met z´n interne markt, te bieden heeft. Ook leidt het tot schaalvergroting, wat de kosten van (nieuwe) producties in veel gevallen doet dalen. Door op deze manier bij te dragen aan de efficiencyslag die veel lidstaten op dit moment proberen te maken, doet ´Creative Europe´ een duit in het zakje van de algemene Europese doelstelling van ´Growth and jobs´.

Een tweede belangrijke opmerking van Cassidy was dat het Europese cultuurbudget ook in de toekomst waarschijnlijk verdeeld zal worden op basis van cofinanciering. Dit wordt aangevuld met de mogelijkheid voor de EC om garant te staan en financiering van projecten met tussenkomst van banken of ander privaat kapitaal mogelijk te maken.

Een stimulans voor de Vlaams-Nederlandse samenwerking

De voorkeur van de EC voor grensoverschrijdende projecten is goed nieuws voor de Vlaams-Nederlandse samenwerking. De drempel tot samenwerking in deze regio is relatief laag, omdat we aan beide kanten van de grens dezelfde taal spreken. Voor instellingen die op dit vlak al actief zijn, kan het Europese budget straks een belangrijke aanvulling zijn op de gekrompen lokale subsidies. Nederlandse subsidieaanvragers zijn daarin bovendien erg bedreven, vertelde Cassidy, die eraan toevoegde dat in het lopende Europese cultuurprogramma de helft van de ingediende Nederlandse aanvragen goedgekeurd is, wat vergeleken met andere landen een hoge score is. Wanneer aan het principe van cofinanciering vastgehouden wordt, behoudt aanwezige kennis en ervaring in verband met het aanvragen van subsidies ook in de periode 2014-2020 zijn waarde.

Aan instellingen die nu vooral in eigen land actief zijn, biedt het Europese cultuurprogramma straks een kans om nieuwe, financieel haalbare initiatieven te ontplooien met partners over de grens. Zo´n toename in uitwisseling tussen kunstenaars onderling geeft een impuls aan hun  inspiratie en creativiteit, wat helpt om Vlaanderen en Nederland als aantrekkelijke regio op de kaart te zetten.

Eerstvolgende ontwikkelingen

De komende tijd is het afwachten welke wijzigingen er aangebracht worden door de Europese Raad en het Parlement aan ´Creative Europe´ zoals het door de EC op papier gezet is. Vanaf deze plek houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen.

Geschreven door

Chris Deforche

Neem contact op met Chris Deforche voor meer informatie over dit bericht