CVN - Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland

Rembrandt schilderde met meel

03/02/2011

In 2009 werd Rembrandts Portret van Nicolaes van Bambeeck gerestaureerd in het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel. Hierbij ontdekte Jana Sanyova, een onderzoekster van het KIK, dat Rembrandt in de grondering van het doek meel uit de keuken gebruikte. Ook in het Portret van Agatha Bas uit de collectie van de Britse koningin werden sporen van zetmeel teruggevonden. De onderzoekster publiceerde haar ontdekking in het jongste nummer van Analytical Chemistry, een gezaghebbend Amerikaans tijdschrift.

De grondering, de basis waarop Rembrandt de verflaag aanbracht, bestond in beide portretten uit twee lagen. De eerste laag had een donkere roodbruine kleur die nodig was om de gewenste clair-obscureffecten te bereiken. Om die donkere toon te laten doorwerken in het schilderij, moest de tweede laag transparant zijn. Dat is naar alle waarschijnlijkheid de reden waarom Rembrandt zetmeel door de olie mengde.

Door deze ontdekking rijst de vraag of er nog meer schilderijen van de hand van Rembrandt zijn waarin de zetmeeltechniek terug te vinden is. Het Rembrandt Research Project in Nederland  dat van ruim tweehonderd schilderijen verfmonsters bewaart, kan dit nu verder onderzoeken.

Geschreven door

Chris Deforche

Neem contact op met Chris Deforche voor meer informatie over dit bericht